Bractwo Gwarków Związku Górnośląskiego

Kontakt z nami

Bractwo Gwarków
Związku Górnośląskiego

ul. Kilińskiego 15
40-060 Katowice

tel. +48 519 318 856
mail: gwarek@gwarkowie.pl

numer konta:
88 8437 0002 0010 0156 1759 0001

Jerzy Mańka - prezes Zarządu

tel. +48 519 318 800

Zygmunt Pawłowski - wice prezes

tel. +48 502 163 046

Licznik odwiedzin

Od 10 października 2011 odwiedzono nas 2691546 razy.

Restauracja Stajer

Restauracja Stajer

Wesoła

Wesoła

Karta SKUP

Karta SKUP

Fundacja Rodzin Górniczych

Fundacja Rodzin Górniczych

Losowe zdjęcie z galerii

...

Publicystyka

Co się dzieje ... Dodane 24 sierpnia 2011 r.

Co sie dzieje na południu od Polski, tzn. - od Małopolski - w dol:
Niech da nam obraz bliżej Wiednia - na Słowacji: w latach    1462  -  1772


1462 - odwołanie ze Słowacji Jána Jiskry (za odszkodowanie 40 tys. dukatów i majątek w Siedmiogrodzie) - porozumienie z Maciejem Korwinem w Vacovie.
1465 - Maciej Korwin zakłada uniwersytet w Bratysławie (Academia Istropolitana), który przetrwa tylko kilkadziesiąt lat.
1471 - Władysław Jagiellończyk zostaje królem czeskim. Węgierscy panowie oferują koronę jego bratankowi Kazimierzowi, wówczas 13-letniemu. Wojsko polskie wkracza na Słowację, Kazimierz dociera do Nitry, ale dotychczasowi protektorzy odwracają się od niego, bo Polacy powołują się na dziedziczne prawa Kazimierza do tronu węgierskiego. Korwin zawiera pokój z arcybiskupem Viteziem.
1474 - Polska i Węgry podpisują pokój w Spiskiej Starej Wsi.
1484 - umiera Kazimierz Jagiellończyk jun.
1490 - Korwin umiera w Wiedniu. Do tronu węgierskiego pretendują dwaj Jagiellonowie: Władysław, król czeski, wybrany przez węgierskich magnatów i Jan Olbracht, obwołany przez niższą szlachtę, głównie słowacką (na polu Rakos, stąd słowo "rokosz"). Olbracht wraz z wojskiem wkracza na Słowację i dociera do Preszowa.
1491 - mediacje Kazimierza Jagiellończyka i początek rokowań między braćmi. Olbracht pozornie godzi się ustąpić i zadowolić śląskim Księstwem Głogowskim.
20 lutego 1491 - Władysław i Jan Olbracht podpisują pokój w Koszycach, na mocy którego Olbracht zrzeka się pretensji do korony węgierskiej w zamian za dalsze ziemie śląskie. Pozostaje jednak w Preszowie i pod pretekstem zwłoki w przekazaniu mu Śląska wznawia wojnę. Władysław podpisuje w Bratysławie umowę z cesarzem Maksymilianem, na mocy której Habsburgowie po wygaśnięciu węgierskiej linii Jagiellonów zyskują prawo do korony św. Stefana.
1 stycznia 1492 - Olbracht ponosi klęskę w bitwie pod Preszowem. Władysław zostaje niepodzielnym panem Węgier. Jego nieudolne rządy wywołują bunty szlachty i wieśniaków.
1494 - od 6 kwietnia do 7 maja w Lewoczy tajny zjazd braci Jagiellonów: Władysława, króla Węgier, Jana Olbrachta, króla Polski, Zygmunta, późniejszego Starego i Fryderyka, kardynała. Tematyka obrad do dziś nie została ujawniona, zapewne chodziło o politykę dynastyczną.
1514 - nieudana próba zorganizowania przez arcybiskupa ostrzyhomskiego Tomaša Bakócza wyprawy krzyżowej przeciw Turkom, która przekształca się w bunt chłopski (powstanie kuruców), kierowany przez György Dózsę.
1516 - umiera Władysław Jagiellończyk. Władzę na Węgrzech obejmuje Ludwik II Jagiellończyk. Słabo rządzone państwo staje otworem przed nawałą turecką.
1526 - Bitwa z Turkami pod Mohaczem, przegrana przez Węgrów. Na polu walki ginie król Ludwik II, podobno przez zdradę jednego z braci Zápolyów. Na nim wygasa węgierska linia Jagiellonów. Władzę, na mocy umowy z Jagiellonami, ma przejąć dynastia Habsburgów.
 (tym samym i nad Slaskiem - bo Slask był Czeski od 1335).  - Slask jest teraz Habsburgow w WIEDNIU
1526 - w październiku na sejmie w Tokaju królem zostaje wybrany przez szlachtę magnat chorwacki, Ján Zápolya (w tradycji słowackiej - Zápolský), miesiąc później koronowany. W tym samym czasie sejm magnatów w Bratysławie wybiera królem Ferdynanda Habsburga. Wojna toczy się głównie na Słowacji.
1527 - Ferdynand zostaje ukoronowany na króla. Zápolyę popiera jego szwagier, król Polski Zygmunt Stary, żonaty z Barbarą Zápolyą.
1528 - W bitwie pod Koszycami Ján Zápolya ponosi klęskę i ucieka przed Ferdynandem do Polski, gdzie osiada w Tarnowie.
1529 - Zápolya wchodzi w sojusz z Turkami. Negocjacje w jego imieniu z sułtanem Solimanem II prowadzi Polak, Hieronim Łaski. Wyprawa turecka na Austrię zostaje rozbita (bezskuteczne oblężenie Wiednia w 1529 i 1532), ale Zápolya powraca na tron węgierski. Walki jednak trwają dalej. Zápolya żeni się z córką Zygmunta i Bony, Izabelą.
1538 - pokój w Wielkim Waradynie, na mocy którego Zápolya otrzymuje wschodnią część Słowacji i Węgier, Ferdynand resztę Słowacji i zachodnie komitaty węgierskie.
1540 - Turcy opanowują środkowe Węgry ze stolicą Budą. Następuje podział królestwa: Zápolya utrzymuje Siedmiogród pod protektoratem tureckim, w środkowych Węgrzech rządzą Turcy, Słowacja i zachodnie Węgry pozostają w rękach Ferdynanda Habsburga. Arcybiskupstwo węgierskie przenosi się z Ostrzyhomia do Trnawy, Słowacja przejmuje większość funkcji państwa węgierskiego.
1549 - wschodnia część Słowacji przyjmuje luterańskie Confessio Pentapolitana, opracowane przez ucznia Lutra, rektora szkoły w Bardiejowie, Leonarda Stöckla. W początkach XVII w. utrwala się struktura kościoła ewangelickiego na Słowacji.
II połowa XVI w - początek rekatolizacji.
„1604”- wybucha protestanckie powstanie Štefana Bocskaya, który z poparciem trenczyńskiego żupana Štefana Illésházego i Turków opanowuje całą Słowację.
1606 - pokój wiedeński, który gwarantuje niekatolikom równouprawnienie. Pokój nie jest przestrzegany.
1619 - rebelia siedmiogrodzkiego księcia Gabora Bethlena przeciw Habsburgom. We wschodniej Słowacji walczy z polskimi oddziałami lisowczyków, popierającymi Habsburgów. Rok później Bethlen zostaje w Bańskiej Bystrzycy wybrany królem przez luteran.
1622 - Bethlen zawiera w morawskim Mikolovie pokój z Habsburgami, zrzekając się tytułu króla, dożywotnio zatrzymując jednak część wschodniej Słowacji.
1631-32 - powstanie chłopskie we wschodniej Słowacji, stłumione przez wojska siedmiogrodzkie.
1634 - Słowację zajmuje następny książę siedmiogrodzki, Juraj Rákóczy I, walczący z Habsburgami. Wojnę kończy pokój w Linzu w 1645 r.
1635 - w ramach rekatolizacji arcybiskup Peter Pázmány zakłada w Trnawie uniwersytet jezuicki.
1657 - królem Węgier zostaje cesarz Leopold I.
1657-60 - drugi słowacki uniwersytet powstaje w Koszycach.
1663 - Turcy najeżdżają ziemię słowacką, część kraju dostaje się pod okupację, nieudolna polityka władz wywołuje bunt ludności, kierowany przez palatyna F.Vesselényego.
1671 - powstanie zostaje krwawo stłumione.
1672 - kolejny bunt chłopski, tym razem na Orawie, kierowany przez szlachcica Gašpara Pika z Zemplina.
1678 - skutkiem bezwzględnej rekatolizacji jest następny bunt, tym razem kierowany przez Imricha Thőkőlego, popieranego przez Francję i Turcję oraz początkowo Polskę. Powstańcy zajmują niemal całą Słowację.
1681 - chcąc ułagodzić sprzyjających powstaniu protestantów, cesarz Leopold I na sejmie w Soproniu gwarantuje swobodę wyznania szlachcie i mieszczaństwu, obiecuje też zwrot zagrabionych protestantom kościołów. Powstanie Thőkőlego traci poparcie.
1682 - Thőkőly oddaje się w opiekę Turkom, którzy w Koszycach nadają mu tytuł węgierskiego króla.
1683 - Na Wiedeń kieruje się armia turecka pod przewodem Kary Mustafy. Król Polski Jan III Sobieski odstępuje od popierania Thőkőlego i za namową papieża podąża pod Wiedeń, gdzie pokonuje Turków. Thőkőly zostaje wyparty ze Słowacji, m.in. przez wojska Sobieskiego, których zwłaszcza litewska część mocno daje się we znaki ludności cywilnej Orawy i Poważa. Austriaccy generałowie likwidują resztki oporu powstańców Thőkőlego.
1687 - cesarski generał Anton Caraffa urządza "preszowskie jatki", nakazując stracić w Preszowie 24 obywateli, sprzyjających Thőkőlemu. Sejm w Bratysławie znosi zasadę elekcyjności tronu węgierskiego - odtąd pozostawać ma on dziedzicznie w rodzinie Habsburgów.
1699 - pokój w Karłowicach w Serbii kończy 150-letnie panowanie Turków na Węgrzech.
1703 - na czele kolejnego buntu, mającego podłoże tak ekonomiczne, jak i religijne, staje František II Rákóczy, żupan szaryski. Walki toczą się głównie na Słowacji.
1707 - Rákóczy na sejmie w Onodzie detronizuje Habsburgów, ale nie znajduje kandydata na tron.
1708 - klęska kuruców Rákóczego pod Trenczynem, w 1710 - w Romhány.
1711 - Rákóczy ucieka do Polski, pokój w Szatmár.
1769 - w Preszowie znajduje schronienie Rada Generalności Polskiej Konfederacji Barskiej. Wojska austriackie usuwają polskie załogi ze Spisza wcielając go do Węgier bez zwrotu zastawnego długu.
1772 - pierwszy rozbiór Polski. Do Austrii wcielona zostaje Galicja.


www.europaeische-aktion.org

« Wróć do listy artykułów


© copyright 2010 - 2018 Bractwo Gwarków
tel. +48 519 318 856
mail: gwarek@gwarkowie.pl

webdesign: Krioni Team